Bezpieczniejszy wypoczynek?

W sumie to nie wiem, co ważniejsze: to, że Andrzej Duda podpisał ustawę uchwaloną przez jeszcze ten sejm, czy to, że zmieniono przepisy dotyczące wypoczynku dzieci i młodzieży? Chyba jednak to pierwsze, bo zmiany, które wprowadzono, nie są zbyt rewolucyjne. Doprecyzowano co się dało i zapowiedziano, że resztę doprecyzuje minister (zapewne już następny) w rozporządzeniu. Nie umniejszając roli pana prezydenta w doskonaleniu systemu oświaty skupię się jednak na kilku wątkach ze znowelizowanej ustawy o systemie oświaty.

Czasem bywa tak, że dzieci i młodzież szkolna wyjeżdżają na różnego rodzaju organizowane przez szkoły wycieczki. Działalność tę reguluje rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania przez szkoły krajoznawstwa i turystyki z roku 2001. Osobnym przedsięwzięciem są różnego rodzaju formy zajęć organizowane przez szkoły podczas ferii i wakacji. Te reguluje rozporządzenie z roku 1997 w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży oraz zasad jego organizowania i nadzorowania. Ten drugi akt prawny czeka nowelizacja. Nowelizacja ta nie była artykułem pierwszej potrzeby (tak, jak jest nim np. archaiczne rozporządzenie w sprawie innowacji pedagogicznych) ale skoro zmiany wprowadzono… Mamy więc nową regulację poświęconą organizacji wypoczynku!

Sformułowano przede wszystkim definicję tego „wypoczynku”: należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębieniem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu, biwaku. Tak dla jasności dodano, jakby ktoś miał wątpliwości, że przepisom ustawy nie podlega wypoczynek organizowany dla dzieci własnych lub dzieci znajomych przez rodzinę lub osoby znane rodzicom osobiście.

Organizatorami takiego „wypoczynku” mogą być zasadniczo dwa podmioty: szkoły i placówki oraz przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystki pośredników turystycznych – to jest realna nowość tej nowelizacji, przedsiębiorcy z branży turystycznej zacierają ręce. W katalogu są jednak także warunkowo osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, o ile zorganizują taki wypoczynek niezarobkowo. Mogą też zorganizować ją zarobkowo ale zorganizowany przez nich wypoczynek nie może być imprezą turystyczną w myśl przepisów. (impreza turystyczna: co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną; jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu; usługa turystyczna: usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym).

Co do kadry odpowiedzialnej za wypoczynek, musi ona być niekaralna, mieć doświadczenie, odpowiedni wiek (18+), ukończony kurs – choć tutaj są wyjątki. Dyrektorzy szkół, nauczyciele, instruktorzy harcerstwa – oni nie muszą się szkolić. Opieka zdrowotna w ramach wypoczynku krajowego opiera się na powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obywateli lub dodatkowo na umowie z lekarzem. W przypadku wypoczynku za granicą – obowiązkowe będzie ubezpieczenie NNW, ponadto konieczna tam będzie przynajmniej jedna osoba z kadry ze komunikatywną znajomością miejscowego języka (to nie jest nowość).

Wypoczynek musi zostać zgłoszony kuratorowi właściwemu ze względu na siedzibę organizatora lub – jeśli jest to organizator zagraniczny – ze względu na miejsce wypoczynku. Formuła zgłoszenia zostanie doprecyzowana w rozporządzeniu. Po weryfikacji zgłoszenia kurator niezwłocznie umieści informację o zgłoszonym wypoczynku w bazie wypoczynku (baza już działa – zob. www.men.gov.pl/wypoczynek) oraz podaje do wiadomości Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Straży Pożarnej. Obowiązuje karta wypoczynku, którą dyrektor szkoły składa tak jak dotychczas w organie prowadzącym oraz w kuratorium. Organizator musi poinformować rodziców uczestnika albo samego pełnoletniego uczestnika, o warunkach organizacji wypoczynku, terminie, miejscu, trasie, programie i regulaminie (nic nowego). Doprecyzowano zasady postępowania w razie wypadku – są bardzo podobne do zasad obowiązujących w szkołach.

Kurator kontroluje „wypoczynki” (to już się dzieje). Kontrolę musi zasadniczo zapowiedzieć, a bez zapowiedzi może  podjąć kontrolę wtedy, gdy jest ona rezultatem skargi lub gdy istnieje zagrożenia dla życia lub zdrowia uczestników. Kontrolujący muszą być bezstronni – jak w komisji przetargowej, przed rozpoczęciem kontroli składają kontrolujący odpowiednie oświadczenia na okoliczność bezstronności. Jeśli kontrola stwierdzi nieprawidłowości, kurator nakazuje ich usunięcie w określonym terminie albo nakazuje natychmiastowe przeniesienie uczestników do innego obiektu spełniającego określone warunki. Jeśli obydwa te tryby nie są możliwe – kurator wydaje decyzję administracyjną o nakazie niezwłocznego zorganizowania powrotu uczestników do miejsca zamieszkania (z rygorem natychmiastowej wykonalności). Kto się nie podporządkuje – grzywna. Jak kurator nadzoruje wypoczynek organizowany za granicą? Zbiera i analizuje informacje o stanie i warunkach realizacji wypoczynku za granicą. Dobre!

Do doprecyzowania w formie rozporządzenia pozostają takie formalności, jak termin zgłaszania wypoczynku, wzór karty wypoczynku, liczba uczestników w grupie przypadająca na jednego wychowawcą (w tej chwili to 20 osób, a w przypadku uczestników do 10 lat – 15), szczegółowe obowiązki kierownika i wychowawców, program kursów na kierownika wypoczynku i wychowawcę.

W ustawie wspomina się też o dzieciach i młodzieży objętych pieczą zastępczą, pochodzących z rodzin żyjących w trudnych warunkach materialnych, z zaburzeniami somatycznymi potwierdzonych zaświadczeniem lekarskim i żyjących w środowisku ekologiczne zagrożonym – przysługuje im pierwszeństwo w korzystaniu z form wypoczynku finansowanego ze środków pozostających do dyspozycji wojewody.

Trudno oczekiwać, że aktywność legislacyjna rządzących zbuduje system idealny ale jego doskonalenie zawsze trzeba przyjmować z optymizmem. Przepisy, o których mowa w tej nowelizacji, wydają się prawidłowo opisywać rzeczywistość i odpowiadać na jej wyzwania. Coraz więcej różnorodnych szkolnych wyjazdów, imprez organizowanych w czasie wolnym, w tym wyjazdów współfinansowanych ze środków zewnętrznych, przynosi wiele nowych doświadczeń. Stąd pomysł nowelizacji i to od razu na poziomie ustawowym. Na rozporządzenie przyjdzie nam pewnie poczekać.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>