W rytmie roku: Zawstydzenie (10/14)

W najgorszych sennych koszmarach rozgrywają się czasem sceny tak osobiście zawstydzające, że aż usiłujące wywrzeć wpływ na życie! No dobrze, może przesadzam – może nie na życie ale przynajmniej na jeden dzień życia, na kilka godzin chociaż, a jeśli nie, to przynajmniej na sam poranek. Naturalnym odruchem byłoby wyparcie takich koszmarów stanowiących ponoć jakąś formę komunikacji mojej podświadomości z mną samym. Spychanie komunikatów podświadomości tam, gdzie ich miejsce – wydaje się zatem odruchem właściwym, a na pewno wygodniejszym niż niekończące się i palcem po wodzie pisane analizy.

Problem w tym, że czasem podobne emocje przeżywa się na jawie. Przejmujące odczucie zawstydzenia jest znakiem naturalnego dążenia do ukrycia jakichś faktów zewnętrznych ale też przeżyć wewnętrznych, a czasem takiego stanu, kiedy coś, co z natury powinno zostać wewnętrzne, wychodzi poza obręb wnętrza osoby i staje się zewnętrzne. W ten sposób można sobie wyobrazić nawet wstyd z powodu jakiegoś dobra, które w mniemaniu człowieka powinno zostać w ukryciu – wówczas samo jego uzewnętrznianie odczuwa się jako coś złego. Zawstydzenie jest jednak zasadniczo uczuciem negatywnym, podobnym do lęku.

Wstyd to dążność osoby ludzkiej do ukrycia wartości seksualnych z nią związanych na tyle, aby nie przesłoniły one samej wartości osoby. Dążność ta ma na celu swoistą samoobronę osoby, która nie chce być przedmiotem używania ani w uczynku, ani nawet w intencji, ale chce być przedmiotem miłości. Ponieważ przedmiotem używania może się stać właśnie ze względu na wartości seksualne, powstaje więc dążność do ich ukrycia na tyle jednak, aby mogła ona w połączeniu z wartością osoby stanowić równocześnie niejako punkt zaczepienia dla miłości.

Dla dociekliwych
Karol Wojtyła, Miłość i odpowiedzialność

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>