Wyniki gimnazjów: w Zabrzu na podium bez zmian!

Opublikowano najnowsze wyniki EWD. Edukacyjna Wartość Dodana pozwala zmierzyć postępy uczniów między sprawdzianem po VI klasie szkoły podstawowej, a egzaminem gimnazjalnym. Chodzi o profesjonalne porównanie wyników sprawdzianu z wynikami egzaminu, dzięki któremu można by zobaczyć różnice: przyrost wiedzy i umiejętności, spadek lub brak zmian. W metodzie EWD przyrosty i spadki występują w dwóch wariantach. Przyrost pierwszego rodzaju to taki, kiedy dobry uczeń staje się jeszcze lepszy, a przyrost drugiego rodzaju – kiedy widocznych postępów dokonuje uczeń słaby lub przeciętny. Podobnie jest ze spadkami: spadek, kiedy loty obniża uczeń dobry lub bardzo dobry, i spadek, kiedy swoje wyniki pogarszają uczniowie słabi lub przeciętni.

Metoda uchodzi obecnie za najbardziej miarodajną, co nie oznacza, że jest idealna! Pomiar EWD daje wyobrażenie o potencjale danego gimnazjum – pozwala odpowiedzieć na pytania, w jakim stopniu dana szkoła przez 3 lata wpływa na osiągnięcia edukacyjne uczniów. Wyniki EWD mówią też sporo o samych uczniach, przede wszystkim o tym, z jakim potencjałem przychodzą do danej szkoły. W tej metodzie, jak w żadnej innej, widać jak na dłoni gimnazja, do których lgną uczniowie najlepsi i takie, do których idą przeciętni i słabi. Widać też rezultaty trzyletniej pracy uczniów – wspomniane wzrosty, spadki lub stagnację.

Najbardziej popularnym sposobem wizualizacji wyników EWD jest wykres, na którym graficznie prezentuje się wyniki analiz. Poszczególne ćwiartki wykresu, oddzielone osiami, odpowiadają grupom szkół: prawa górna część wykresu to „szkoły sukcesu” (nastawione na pracę z uczniami dobrymi i bardzo dobrymi, które tych uczniów przede wszystkim rozwijają), prawa dolna ćwiartka to szkoły „straconych szans” (nastawione na pracę z uczniami dobrymi i bardzo dobrymi, które jednak tych uczniów nie rozwijają), lewa górna – „szkoły wspierające” (nastawione na pracę z uczniami średnimi lub słabymi, które tych uczniów przede wszystkim rozwijają) oraz lewa dolna – „szkoły wymagające pomocy” (nastawione na pracę z uczniami przeciętnymi lub słabymi, które jednak tych uczniów nie rozwijają). Jeśli chodzi o te ostatnie, trzeba wiedzieć, że niektóre gimnazja, niejako zgodnie z planem, zgodnie z lokalną polityką edukacyjną, przyjmują uczniów słabych i najsłabszych. Przyjmują takich, których inne szkoły z różnych względów chciały się pozbyć. Wyniki na egzaminach gimnazjalnych nie są ich celem nadrzędnym – jest nim nastawienie na to, aby nie pozwolić tym młodym ludziom wypaść przedwcześnie z systemu edukacji. Te szkoły są po to, aby ci uczniowie mogli je ukończyć. Towarzyszy im w tym sztab pedagogów, psychologów, terapeutów. W Zabrzu taką rolę pełni Gimnazjum nr 6 w CKOiZ przy ul. Zwrotniczej. Zajmuje regularnie najniższe lokaty w EWD, jednak swoje socjoterapeutyczne cele realizuje prawidłowo.

 

Z lewej: wynik EWD G6 (część humanistyczna), z prawej: Gimnazjum Katolickie

 

Najważniejszą, bo najbardziej pożądaną grupą gimnazjów powinny być „szkoły wspierające”. Chodzi o gimnazja, które przyjmując głównie uczniów przeciętnych lub słabych, potrafiłyby efektywnie rozwijać ich umiejętności. Do takich szkół należą w Zabrzu m.in. G7, G15 oraz częściowo G24, G25 w zakresie przedmiotów humanistycznych, a także G15, G19 w zakresie przedmiotów matematyczno – przyrodniczych. Jak na 24 szkoły gimnazjalne w Zabrzu – jest ich stanowczo za mało. Na pocieszenie można dodać, że także w Poznaniu, gdzie gimnazjów jest ponad 50, do grupy szkół wspierających również należy tylko kilka z nich. Tych szkół powinno być zdecydowanie więcej! Praca w nich daje pedagogom szczególny rodzaj satysfakcji – satysfakcji z małych kroków w dobrym kierunku.

Wynik EWD G7 (część humanistyczna)

Najbardziej prestiżową grupą gimnazjów są tzw. „szkoły sukcesu”. Warto pamiętać, że są to najczęściej szkoły funkcjonujące przy prestiżowych szkołach ponadgimnazjalnych. Pisząc o Zabrzu można stwierdzić, że placówki te ściągają najlepszych uczniów ze szkół podstawowych w mieście, pozostawiając w gimnazjach rejonowych tych uczniów, którzy na naukę w szkołach prestiżowych nie mieli szans (albo ochoty). Najlepsi zatem koszarują się szkole katolickiej (choć tam kształcą się także uczniowie spoza naszego miasta), a także tradycyjnie w „Trójce”, „Jedyne”, u Salezjanów oraz w „Siedemnastce” i „Jedenastce”. Tych 5 szkół zgarnia najlepszych uczniów z zabrzańskich podstawówek. EWD pokazuje, czy te diamenty są tam prawidłowo szlifowane czy też nie. Niezmiennie od lat prym wiedzie szkoła katolicka: tam udają się bardzo dobrzy absolwenci szkół podstawowych, a kiedy kończą tamtejsze gimnazjum – są jeszcze lepsi. To wielka sztuka – mieć uczniów bardzo dobrych i wciąż ich zaciekawiać, inspirować, rozwijać. Podobne tendencje, choć nie tak wyraźne jak w „katoliku”, występują u Salezjanów, a także w „Trójce” na Sienkiewicza, w „Jedynce” przy I LO, w „Siedemnastce” na Zaborzu i w „Jedenastce” w Centrum Edukacji.

Wyniki najlepszych gimnazjów w Zabrzu (część humanistyczna): katolickie, Salezjanie, Trójka.

Zastanowienia wymagają na pewno gimnazja, które mimo iż wiedzą, że rekrutują uczniów przeciętnych lub słabych (gdzie poszli lepsi – już wiemy), nie potrafią stworzyć im warunków rozwijania umiejętności. W Zabrzu takimi szkołami są G9, G12, G13, G20 oraz w zakresie przedmiotów matematyczno – przyrodniczych G29, G16 i G21. Skomplikowana sytuacja tych szkół pod względem „naturalnej selekcji” uczniów nakłada się w nich na wyzwania związane z efektywnością pracy nauczycieli. Całość problemów szkoły zanurzona jest także głęboko w problemach środowiskowych. Niektóre z tych okoliczności są obiektywne i w zasadzie trudno z nimi cokolwiek zrobić, choć zawsze należy próbować analizować, badać i rozkładać na czynniki pierwsze przyczyny takich, a nie innych wskaźników edukacyjnych. Szkoła musi wiedzieć konkretnie i w sposób zobiektywizowany (nie intuicyjny!), co jest przyczyną niskiej efektywności nauczania. Być może niektórym zdiagnozowanym przyczynom da się jednak przeciwdziałać? Niezwykle szeroki wachlarz możliwości stwarzają natomiast uwarunkowania związane z efektywnością pracy nauczycieli. Trzeba po nie sięgać w sposób zorganizowany, także we współpracy międzyszkolnej, np. na forum dzielnicy.

Wyniki EWD (część humanistyczna) G13

Najbardziej tajemniczą grupą wydają się szkoły utrzymujące się na pograniczu czterech powyższych obszarów. Nie wymyślono osobnej nazwy na tan rodzaj wyników EWD. Do takich szkół należą w Zabrzu m.in. Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych, ZS10, G4, oraz G21 w zakresie przedmiotów humanistycznych. W tych szkołach dzieje się wiele dobrych i szeroko znanych przedsięwzięć ale ich uśredniony wynik EWD nie jest łatwy do jednoznacznej interpretacji.

Wyniki EWD (część humanistyczna) Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych

Efektywność pracy szkół musi być możliwa do jakiegoś obiektywnego ujęcia. Problem w tym, że przyporządkowanie danego gimnazjum, zgodnie z wynikiem EWD, rodzi pokusę „zaszufladkowania”. „Szkoła sukcesu” nigdy nie jest „szkołą sukcesu” na zawsze, zgodnie z tradycją. Każdy nabór uczniów, każdy rocznik gimnazjalistów rodzi nowe wyzwania i wymaga nowego podejścia. Brak innowacyjności i kreatywności, bazowanie głównie na renomie, dobrej opinii, znanych absolwentach, tworzy tak naprawdę sytuację wysokiego ryzyka. W tegorocznych wynikach EWD widać, że u niektórych naszych najlepszych tendencje nie zawsze są optymistyczne. Podobnym nieporozumieniem byłoby „zaszufladkowanie” gimnazjum do grupy szkół „wymagających pomocy”. W tych szkołach wykonuje się sporo pracy na rzecz przeciwdziałania negatywnym trendom, jednak rezultaty tych działań nie zawsze są w krótkim czasie pomyślne. Trzeba więc starać się inaczej, sięgnąć po rozwiązania inne, niestandardowe, po które być może nikt wcześniej nie sięgał. Jedyne czego nie wolno, to uznać, że nasza szkoła taka po prostu jest, taki jej urok, taka dzielnica, takie rodziny i nic nie da się zrobić. Takie myślenie jest w tej branży dyskwalifikujące!

Szerzej o EWD oraz o wynikach gimnazjów w całej Polsce: www.ewd.edu.pl.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>